دنیای تکنولوژی در آستانه تحولی بزرگ قرار گرفته است؛ حکمی قضایی که میتواند به سلطه بلندمدت گوگل بر موتور جستجوی پیشفرض آیفون پایان دهد، غولهای فناوری یعنی گوگل و اپل را در شوک فرو برده است. این تصمیم، نه تنها قرارداد ۲۰ میلیارد دلاری میان این دو شرکت را تهدید میکند، بلکه آینده جستجو در دستگاههای میلیونها کاربر آیفون را نیز دستخوش تغییر خواهد کرد.
قاضی آمیت مهتا، که پیشتر شرکت گوگل را به دلیل رفتارهای انحصارطلبانه در بازار جستجو محکوم کرده بود، اکنون در حال بررسی جریمههایی است که میتواند عواقب گستردهای برای صنعت فناوری به دنبال داشته باشد. مهمترین قربانی این تحولات، قرارداد محرمانه و پرسودی است که طی سالیان متمادی، گوگل را به عنوان موتور جستجوی پیشفرض آیفون تثبیت کرده بود.
پایان احتمالی قرارداد ۲۰ میلیارد دلاری گوگل و اپل بر سر موتور جستجوی آیفون
وزارت دادگستری آمریکا (DOJ) قویاً خواستار قطع پرداختهای کلان سالانه گوگل به شرکتهایی نظیر اپل است. بر اساس گزارشها، گوگل سالانه رقمی در حدود ۲۰ میلیارد دلار به اپل میپردازد تا موقعیت انحصاری خود را در نوار جستجوی مرورگر سافاری حفظ کند. این پرداختها در واقع نوعی اجارهبها برای تضمین این انحصار بوده که به گوگل کمک کرده تا سهم غالب خود را در بازار جستجو حفظ کند.
در صورت تایید این درخواست توسط قاضی، اپل نه تنها منبع درآمدی عظیم را از دست خواهد داد، بلکه مجبور به اعمال تغییرات ساختاری و بنیادی در سیستمعامل iOS خود خواهد شد. این اقدام، به وضوح نشاندهنده عزم نهادهای نظارتی برای شکستن انحصارهای بزرگ در دنیای دیجیتال و ترویج رقابت سالمتر است. این پرونده بخشی از تلاشهای گستردهتر وزارت دادگستری آمریکا برای مقابله با انحصارطلبی شرکتهای بزرگ فناوری است که پیش از این نیز در موارد مشابهی علیه گوگل و سایر شرکتها آغاز شده بود.
`
`
آزادی انتخاب موتور جستجوگر در آیفون: کاربران در کانون توجه
یکی از مهمترین تغییراتی که در پی این حکم پیشبینی میشود، افزودن یک «صفحه انتخاب موتور جستجوگر» است. این سازوکار به کاربران آیفون اجازه میدهد تا هنگام راهاندازی دستگاه جدید یا حتی در زمان استفاده از مرورگر سافاری، موتور جستجوی دلخواه خود را از میان گزینههای مختلفی مانند گوگل، بینگ، داکداکگو و حتی پلتفرمهای نوظهوری چون ChatGPT انتخاب کنند.
این رویکرد، که مشابه آن را در برخی بازارهای دیگر (مانند اروپا تحت قوانین Digital Markets Act) شاهد بودهایم، رقابت را به شیوهای اساسی متحول خواهد کرد. دیگر گوگل نمیتواند با تکیه بر قدرت مالی خود، جایگاه پیشفرض را تضمین کند و باید برای جلب رضایت کاربران و حفظ سهم خود در بازار جستجوی آیفون، به کیفیت و نوآوری متوسل شود. این تغییر، فرصتی بیسابقه برای سایر ارائهدهندگان موتور جستجو فراهم میآورد تا سهم بیشتری از بازار را به دست آورند و به رشد خود سرعت بخشند.
مزایای این رویکرد برای کاربران:
افزایش حریم خصوصی و امنیت با انتخاب موتورهای جستجوی متمرکز بر این موارد.
دسترسی به نتایج جستجوی متنوعتر و غیرجانبدارانه.
آینده موتور جستجو گوگل در اکوسیستم اپل و چالشهای جدید
با از دست رفتن درآمد هنگفت ناشی از قرارداد با گوگل، اپل با چالش بزرگی در بخش خدمات خود روبرو خواهد شد. این شرکت که بخش قابل توجهی از درآمد خود را از این قرارداد کسب میکرد، اکنون باید به دنبال منابع درآمدی جایگزین باشد. تحلیلگران بر این باورند که این «چرخش داستانی» میتواند اپل را به سمت تسریع توسعه موتور جستجوی اختصاصی خود، به ویژه نمونههای مبتنی بر هوش مصنوعی، سوق دهد. اپل پیش از این نیز نشانههایی از تلاش برای توسعه فناوریهای مرتبط با جستجو را از خود بروز داده است و این حکم میتواند کاتالیزوری برای ورود جدیتر این شرکت به عرصه رقابت موتور جستجو باشد.
برای گوگل نیز این حکم زنگ خطری جدی است. از دست دادن جایگاه موتور جستجوی پیشفرض آیفون به معنای کاهش دسترسی به میلیونها کاربر وفادار اپل و احتمال کاهش سهم بازار است. این شرکت اکنون باید استراتژیهای جدیدی را برای حفظ کاربران و رقابت در یک فضای آزادتر و عادلانهتر تدوین کند. این پرونده، بار دیگر نشان میدهد که نهادهای رگولاتوری در سراسر جهان عزم خود را برای مقابله با انحصارهای تکنولوژیک جزم کردهاند و پیامدهای آن میتواند ساختار کلی این صنعت را در سالهای آتی بازتعریف کند و به نفع نوآوری و مصرفکننده تمام شود.
مطالب مرتبط
- دوران آیفون SE نسل اول به سر آمد: اپل پشتیبانی سختافزاری آن را رسماً متوقف کرد
- تداوم سلطه اپل در بازار جهانی؛ آیفون 16 پرفروشترین گوشی هوشمند سهماهه سوم 2025 نام گرفت
- حالت شب پرتره از دوربین پرچمدار آیفون ۱۷ پرو حذف شد؛ اپل عکاسان موبایل را غافلگیر کرد
- آیفون ۱۷e در افق ۲۰۲۶: نمایشگر بدون ناچ و داینامیک آیلند، جهشی در طراحی محصولات اقتصادی اپل
